Luierdermatitis Richtlijn JGZ

Candidiasis nates

 

Huidafwijking

Relatief scherp begrensde rode huiduitslag (erytheem) waarbij de plooien vrij blijven. Er kunnen kleine oppervlakkige zweren (ulceraties), blaren en wondjes verspreid over het aangedane gebied voorkomen.

Oorzaak

Een te langdurig huidcontact met ontlasting en/of urine, warmte en vochtophoping, waarbij de irritatie van de huid wordt verergerd door afsluiting. Kan met secundaire infectie gepaard gaan.

Incidentie

Met een kans van 1 op 4 in de leeftijd van 3 weken tot 2 jaar (de luierperiode) met een piek tussen 9 en 12 maanden is luierdermatitis een veel voorkomend verschijnsel.

Leeftijdsvoorkeur

7-12 maanden

Voorkeurslokalisatie

Luierstreek.

Beloop

Vaak ontstaat een secundaire infectie met candida: typisch hiervoor zijn de ‘eilandjes voor de kust’ (satellietlaesies).

Bijzonderheden

Geheel voorkomen is bijna niet mogelijk, daar het onlosmakelijk verbonden lijkt met deze onzindelijke periode in ontwikkeling. De warme vochtige omgeving, inwerking van ontlasting en urine samen met de schurende werking van de luier geven irritatie van de huid.

Beleid

Preventie

Voor het voorkomen van luierdermatitis wordt aangeraden wegwerpluiers te gebruiken, de luier regelmatig te verschonen en de huid – in ieder geval bij geringe roodheid –na iedere urine-/feceslozing te reinigen met billendoekjes zonder zeep en/of alcohol of met een katoenen washandje met lauw water (eventueel met een zeepvrije wasgel).

Bescherming van de huid door het dun aanbrengen van zinkzalf kan worden overwogen, zeker bij het ontstaan van geringe roodheid.

Behandeling

Bij luierdermatitis wordt, naast het regelmatig verschonen van de luier, schoonmaken met zachte babydoekjes (zonder alcohol en parfum) of een zachte washand met water of olie, het gebruik van een zinkoxidesmeersel (zinkolie of zinkzalf, beide te verwijderen met olie) aanbevolen. Ouders dienen hiertoe een goede instructie te krijgen.

Bij nieuwe klachten en bij aanhoudende luierdermatitis is er veelal een candida-infectie aanwezig en dient miconazol 2%-zalf, 2 dd, gedurende 2 tot 3 weken, aan dit beleid toegevoegd te worden.

Het gebruik van uierzalf, maïzena en poeder dient te worden ontraden, gezien de ongewenste bestanddelen (zoals bijvoorbeeld hormonen en conserveermiddelen, die kunnen leiden tot contactallergie) in de uierzalf, het risico op granulomen door maizena en de toename van frictie door poeder.