Xanthelasma palpebrum

Wat is het?

Xanthelasmata zijn vetbultjes van enkele millimeters. Ze zitten op één of op beide oogleden, meestal aan de binnenzijde. Soms bedekken ze het gehele ooglid. Bij deze gele bultjes is vet (lipiden) opgehoopt in de huidcellen.

De bultjes voelen zacht of juist hard aan en komen vaker bij vrouwen en op de middelbare leeftijd voor.

Xanthelasmata zijn onschuldig en geven meestal geen klachten. Ze zijn de meest voorkomende vorm van een xanthoom.

Ontstaan

Waarom er vetbultjes op de oogleden ontstaan, is meestal onbekend. Wel heeft iets minder dan de helft van de mensen met xanthelasmata, een te hoog vetgegehalte in het bloed (hyperlipoproteïnemie). De aandoening zit heel soms in de familie (bij zogenoemde familiaire hyperlipoproteïnemie type IIa).

Symptomen

Xanthelasmata kunnen zacht aanvoelen, maar ook hard. Ze zitten meestal aan de binnenzijde van het ooglid en kunnen enkele millimeters groot zijn. Maar ze kunnen ook zo groot als het hele ooglid. Vaak zitten de bultjes symmetrisch op de onder- en bovenoogleden.

De vetbultjes zijn onschuldig en geven meestal geen klachten.

Behandeling

Iets minder dan de helft van de mensen met xanthelasmata heeft een te hoog vetgehalte in het bloed (hyperlipoproteïnemie). Is daar nog geen onderzoek naar gedaan, dan is het verstandig om het bloed op een vetafwijking te laten controleren. Als deze vetafwijking is behandeld, kunnen de plekken namelijk vanzelf afnemen.

Wie de vetbultjes ontsierend vindt, kan die door een arts laten verwijderen. Dan kunnen de bultjes worden aangestipt met trichloorazijnzuuroplossing. Een laserbehandeling, wegbranden (elektrocoagulatie) of chirurgische verwijdering (excisie) is ook mogelijk.