Pityriasis lichenoides

Wat is het?

Pityriasis lichenoides is een inflammatoire huidaandoening. Dit betekent dat een ontsteking in de huid een rol speelt. Van deze aandoening zijn twee vormen: pityrisasis lichenoides chronica (PLC) en pityriasis lichenoides et varioformis acuta (PLEVA). Deze vormen zijn twee uitersten van pityriasis lichenoides. Toch kun je op hetzelfde moment zowel last hebben van PLC als van PLEVA.

PLC is de ‘milde’ vorm van deze huidaandoening. Daarbij komen geleidelijk schilferige rode tot roodbruine bultjes op, meestal op de romp, armen en benen. De bultjes geven vaak geen klachten. Na een paar weken worden ze platter. Uiteindelijk verdwijnen ze zonder een litteken achter te laten.

PLEVA is de ‘heftige’ vorm van pityriasis lichenoides. In korte tijd komen er rode bultjes op, meestal op de romp, billen, armen en benen. Ze zien er schilferig uit en hebben blaasjes, puskopjes en korstjes. Dit worden plekken van enkele millimeters tot 1,5 centimeter. De plekken kunnen jeuken, branden en pijnlijk zijn. Naast de huiduitslag kun je bij PLEVA koorts, hoofdpijn en gewrichtsklachten krijgen. Ook kun je last hebben van een algeheel ziek gevoel. Aan de plekken houd je bij PLEVA littekens over.

Pityrisasis lichenoides komt weinig voor. Het wordt meestal gezien bij pubers en jongvolwassenen (voor het 30e jaar). Jonge kinderen en ouderen krijgen het haast nooit. Het komt iets vaker voor bij mannen dan bij vrouwen.

Ontstaan

Waardoor deze aandoening ontstaat, is onbekend. Het is mogelijk een overgevoeligheidsreactie van het lichaam tegen bepaalde medicijnen of micro-organismes (bacteriën, gisten en bepaalde schimmels).

Symptomen

Er zijn twee vormen van deze huidaandoening: pityrisasis lichenoides chronica (PLC) en pytiriasis lichenoides et varioformis acuta (PLEVA). Daarbij is PLC de 'milde' vorm en PLEVA de 'heftige' vorm.

Deze vormen zijn twee uitersten van pityriasis lichenoides. Toch kun je zowel last hebben van PLC als van PLEVA. De bultjes kunnen zowel geleidelijk als binnen korte tijd opkomen. Daarbij zullen sommige bultjes geen klachten en littekens geven, maar andere weer wel. PLEVA kan bovendien overgaan in PLC. Er kunnen nieuwe bultjes bijkomen, terwijl andere al langer aanwezig zijn. Dit alles geeft pityriasis lichenoides een diffuus beeld.

PLC

Bij pityriasis lichenoides chronica ontstaan geleidelijk schilferende rode tot roodbruine plekken op de huid, van enkele millimeters tot centimeters groot. Meestal zitten ze op de romp, billen, armen en benen. Ze kunnen ook over het hele lichaam voorkomen. Anders dan bij PLEVA geven de plekken vaak geen klachten en worden na enkele weken tot maanden platter. Uiteindelijk verdwijnen ze zonder littekens achter te laten. Wel kun je een donkere of lichte verkleuring van de huid zien. Bij PLC heb je verder weinig andere klachten, zoals koorts of algeheel ziek gevoel.

PLEVA

Bij pityriasis lichenoides et varioliformis acuta (PLEVA) ontstaan er in een korte tijd rode, schilferende bultjes met blaasjes, puskopjes en korstjes. De plekken zijn 5 tot 15 millimeter groot. Ze kunnen jeuken, branden en pijnlijk zijn. De uitslag komt vaak voor op de romp en armen en benen. Het kan ook over het hele lichaam voorkomen. Naast de huiduitslag kun je bij PLEVA koorts, hoofdpijn en gewrichtsklachten krijgen. Ook kun je last hebben van een algeheel ziek gevoel. Soms zijn deze klachten er al voordat de huiduitslag de kop opsteekt. Aan de plekken houd je bij PLEVA littekens over.

Beloop

Piryriasis lichenoides kan weken, maanden tot jaren duren. Je kunt er dan veel of juist weinig last van hebben. Uiteindelijk verdwijnen de plekken vanzelf. De aandoening is meestal na 18 maanden genezen. Maar de aandoening kan wel terugkomen.

Behandelin

Er zijn verschillende behandelmogelijkheden bij pityriasis lichenoides.Door ontstekingsremmende (corticosteroïde) crèmes te smeren, kunnen de plekken sneller en met minder littekens genezen. Daarvan wordt ook de jeuk minder. Antibiotica en lichttherapie kunnen ook onderdeel zijn van de behandeling.

Bij ernstigere hardnekkige klachten kan behandeling worden overwogen met medicijnen die het afweersysteem onderdrukken (immunosuppressiva). Ook bij mensen waar eerdere behandelingen onvoldoende effect hebben gehad, kunnen deze medicijnen overwogen worden.

Wat kan ik zelf?

Ga het zonnetje in. Zonlicht doet goed bij pityriasis lichenoides.