Erythema annulare centrifugum

Ook bekend als:
Annulair erytheem.  

Wat is erythema annulare centrifugum?

heb_ik_acne.pngErythema annulare centrifugum is een rode huiduitslag in de vorm van een ring.

Deze uitslag begint vaak als een rood stipje of bultje. De plek wordt elke dag langzaam groter, tot circa 8 centimeter. In het midden wordt het dan steeds minder rood. Zo krijgt de uitslag de vorm van een ring. En dat is ook de betekenis van het woord 'erythema annulare centrifugum': erythema = rood, annulair = ringvormig en centrifugal = uitbreidend vanuit het centrum.

De huiduitslag kan jeuken en schilferen, maar hoeft geen klachten te geven. Waarschijnlijk is de uitslag een reactie van het lichaam op een andere ziekte, ook al wordt die meestal niet gevonden.

Erythema annulare centrifugum komt zowel bij vrouwen als mannen voor, vooral op jongvolwassen en middelbare leeftijd.

Ontstaan

heb_niet_lekker_in_mijn_vel.pngWaarom erythema annulare centrifugum precies ontstaat, is niet bekend. Het is mogelijk een allergische reactie van ons afweersysteem op stoffen die het lichaam niet als ‘lichaamseigen’ herkent.

Dit zijn vaak stoffen of organismes van buitenaf. Denk hierbij niet alleen aan bacteriën, virussen, parasieten of schimmels, maar ook aan geneesmiddelen als penicilline of ibuprofen. Als reactie op deze ‘indringer’ ontstaat een ontsteking in de huid, in de vorm van een ringvormige rode huiduitslag.

Erythema annulare centrifugum wordt soms ook gezien bij verschillende aandoeningen, zoals schildklierziekten, blindendarmontsteking, autoimmuunziekten als lupus erythematosus of reuma, (long)kanker, ziekte van Hodkin en leukemie (zeer zeldzaam!).

Meestal wordt er echter geen aanwijzing voor een andere ziekte gevonden.

Onderzoek

heb-stetoskoop.jpgErythema annulare centrifugum wordt door de arts op het blote oog herkent. Het kan echter veel lijken op andere ringvormige huidaandoeningen, zoals granuloma annulare, pityriasis rosea en ringworm. Ook kan het lijken op erythema migrans. Dit laatste is een huidreactie veroorzaakt de Borrelia bacterie, die kan ontstaan na een tekenbeet.

Om zeker te zijn dat het om erythema annulare centrifugum gaat, wordt daarom vaak een huidbiopt afgenomen voor onderzoek. Bij een biopt wordt de huid ter plaatse verdoofd om er een klein stukje uit te halen. Dit gebeurt met behulp van een soort appelboortje. Het stukje wordt daarna opgestuurd voor microscopisch onderzoek.

Is de plek misschien een schimmelinfectie, dan kunnen er een paar schilfertjes worden afgenomen voor microscopisch onderzoek.

Symptomen

heb_docter.jpgErythema annulare centrifugum begint vaak als een rood stipje of bultje. De plek wordt langzaam steeds groter. In het midden wordt het dan steeds minder rood. Zo krijgt de uitslag de vorm van een ring. Soms is de ring onderbroken, of er ontstaat maar een half rondje.

De rand kan vlak zijn, maar ook iets verheven. De rode huid kan licht schilveren en jeuken. Heel soms ontstaan er blaasjes.

Je kunt één zo’n plek hebben, maar ook meerdere. Ze kunnen overal zitten, maar worden vaak gezien op de bovenbenen, billen, dijen en bovenarmen.

De plek breidt zich gemiddeld met enkele millimeters per dag uit, tot circa 6-8 centimeter in doorsnede.

Behandeling

heb-behandelingen.pngErythema annulare centrifugum kan een aanwijzing zijn voor een andere ziekte (onderliggende ziekte). Als deze bekend is, richt de behandeling zich op de onderliggende ziekte. De huiduitslag verdwijnt namelijk vanzelf na behandeling van de oorzaak. Maar helaas wordt er vaak geen oorzaak gevonden.

Bij erythema annulare centrifugum ontstaat een ontsteking in de huid, in de vorm van een ringvormige rode huiduitslag. Deze ontstekingen kun je bij jeukklachten of roodheid onderdrukken door een ontstekingsremmende crème (corticosteroïde crème) op de plekken te smeren.

Bij uitgebreide huidafwijkingen met veel klachten kunnen ontstekingsremmende (corticosteroïde) tabletten worden voorgeschreven, zoals prednison.

Ook zonder behandeling trekken de plekken weer weg. Dit is gemiddeld na een klein jaar, maar de plekken kunnen ook na enkele dagen alweer wegtrekken of weken, maanden tot jaren blijven zitten. Daarin kun je veel of haast geen plekken hebben gehad en veel of weinig klachten. Dit kan bij erythema annulare centrifugum namelijk sterk wisselen.

Wat kan ik zelf?

heb_wat_kan_ik_zelf.pngEr zijn geen maatregelen bekend, waardoor je sneller geneest. Probeer in elk geval zo min mogelijk te krabben.

Erythema annulare centrifugum kan lijken op erythema migrans. Zie je een rode ringvormige plek op je huid ontstaan, die in enkele dagen groter wordt? Ben je misschien door een teek gebeten? Ga dan naar de huisarts om naar de plek te laten kijken. Erythema migrans is namelijk een van de eerste tekenen van de ziekte van Lyme.