Aquagranuloom

Ook bekend als:
Fish tank granuloma.  

Wat is aquariumgranuloom?

Aquariumgranuloom is een infectie van de huid, veroorzaakt door de bacterie Mycobacterium marinum.

Deze bacterie kan de huid binnendringen via een schaafwondje (of andere kleine beschadiging van de huid) en voor een infectie zorgen. Bij de infectie ontstaan er bultjes en pukkels, met roodheid van de huid. Soms kunnen ook pezen en gewrichten ontstoken raken.

Je kunt aquariumgranuloom oplopen in het zwembad of in zee. Maar deze infectie wordt vooral gezien bij mensen met een aquarium.

Als de infectie op tijd wordt herkend en behandeld, is aquariumgranuloom onschuldig.

Ontstaan

Infecties van de huid kunnen worden veroorzaakt door bacteriën. Bij aquariumgranuloom is dat de bacterie Mycobacterium mariunum. Deze bacterie komt voor in zoet en zout water. Dit kan bijvoorbeeld zeewater zijn, water in het zwembad of in een aquarium met (sub)tropische vissen.

De bacterie kan de huid binnendringen via een schaafwondje, kloofje of andere kleine beschadiging van de huid. Vaak worden mensen besmet bij het schoonmaken van het aquarium.

Twee tot drie weken nadat de Mycobacterium marinum de huid is binnengedrongen, ontstaat er een infectie met huiduitslag. Maar soms zit daar ook wel twee maanden tussen.

Symptomen

Bij aquariumgranuloom is er een opvallende huidreactie op de armen en benen te zien, meestal op de handen en voeten. Typisch is de rode, verdikte huid met bultjes en pukkels.

De huid kan pijn doen. Later kunnen ook wondjes ontstaan en abcessen (holtes met pus). Vaak gaat het om een enkele plek op de huid, maar soms zitten er meer plekken bij elkaar in de buurt.

De infectie kan ook een ontsteking veroorzaken aan de pezen of gewichten. Dan kun je vaak kliertjes in de oksels voelen.

Onderzoek

Aquariumgranuloom wordt vaak door de arts herkend op het blote oog en op grond van het verhaal. Vaak wordt verder onderzoek gedaan. Dit kan door de bacterie op kweek te zetten, waar wondvocht voor nodig is. Daarvoor wordt met een wattenstokje over de wond gestreken.

Ook kan een stukje huidweefsel voor onderzoek naar het laboratorium worden opgestuurd. Daarvoor wordt de huid ter plaatse verdoofd. Het stukje weefsel wordt er dan met een soort appelboortje uitgehaald.

Om de bacterie te kunnen aantonen, wordt onderzoek verricht met zogenoemde PCR-technieken.

Behandeling

De infectie kan worden behandeld met een antibioticakuur. Deze kuur kan enkele maanden duren, maar dat hangt wel af van hoe ernstig het aquagranuloom is.

Wat kan ik zelf doen?

Voorkom een infectie met Mycobacterium marinum: draag handschoenen tijdens het schoonmaken van het aquarium.